Tijdens mijn ontdekkingsreizen over de wereld ontving ik inspiratie uit onverwachte ontmoetingen die ik graag met je deel. Soms moet je (ver) weggaan om dichterbij te komen. Deze keer: ‘Een eenheidsreis in de ‘Chalice Well Garden’ in Glastonbury, UK.
Sommige tijden en plekken nodigen makkelijker uit om tot rust te komen en ‘beelden’ op te doen die ertoe doen. Zoals ik heb ervaren in de krachtige energieplek ‘The Chalice Well Garden’ in Glastonbury, Zuid-Engeland. Beelden die mij een sterke, nieuwe neurale verbinding gaven tussen mijn ogen, de aarde, de maan en de zon. Klinkt raar hè? Maar de beelden gaven me ontegenzeggelijk aan dat in wezen alles met alles verbonden is en dát dit bewustzijn een hele nieuwe richting van werken en leven geeft. Kijk maar:
Ik was net in de grotten van ‘Chedar Gorge’ geweest, waar plots het ‘Ave Maria’ uit speakers in de Moeder aarde klonk. In kan het eigenlijk niet beschrijven, maar ik voelde me diep geraakt. Na een uurtje reizen naar Glastonbury ging ik direct de tuin van de Chalice Well in waar natuurbronnen waren, gelegen op een zeer krachtige energieplek.
Ik besloot om ergens op een afgelegen plek in de tuin op mijn rug te gaan liggen en zette sjamanistische drummuziek aan op mijn oren. En ik liet me meegaan in een droom van beelden. En het begon heel simpel.
Eerder op de dag bij de grotten had ik een spleet in de rots gezien met een groot spinnenweb. De spin die een prooi aan het verorberen was, had een heel mooi web gesponnen. En spontaan kwam de volgende gedachte op: stel je nou eens voor dat in mijn hoofd, mijn hersenen, er een nieuw web wordt geweven van connecties die beter passen bij mijn nieuwe staat van zijn en leven nu?
Dat voelde goed en ik heb gevraagd of die nieuwe connecties gewoven konden worden door een soort van ‘spiderwoman’. Vervolgens zag ik vanuit de linker- en rechterhoek een driehoekige lijn die van links naar het midden schoof, en één die van rechts naar het midden schoof. Doordat ze bij elkaar in het midden kwamen, maakten ze een wieber-vorm, vertikaal. Dat bewoog een beetje en er kwam plots een oog in naar voren. En toen ik er langer naar bleef kijken, werd het oog de aarde en de aarde werd weer het oog. Beelden die op dezelfde plek elkaar afwisselden.
En toen kwam opeens een inzicht naar voren: stel je nou eens voor dat je met de ogen in de aarde kijkt, of de aarde in de ogen hebt. Wat doet dat dan?
Ik bleef erbij en liet het maar z’n eigen werk doen. En er kwam een nieuwe beeldenstroom. Over het oog in het midden kwam soort ooglid, maar een ooglid wat de vorm had van een sikkel van de maan die steeds voller werd. En als die voller werd, werd die weer minder. Alleen ging dat zo supersnel zoals bij een reptielenoog of insectenoog, waarbij het lid heel snel over het oog heengaat.
Het was alsof de maan heel snel aan en uit over dat oog heen ging. Maar tegelijkertijd werd de maan opeens de zon, en daarna gelijk de zon weer de maan. Zomaar over het beeld van het oog heen, wat ook weer de aarde was.
Dus het waren zo vier verschillende beelden die over elkaar heen schoven: het oog, de aarde, de maan en de zon. Zo verbonden met elkaar, allermaal op eenzelfde plek.
Die beeldenstroom ging een tijdje door. En toen dacht ik: hoe mooi zou het zijn als dit nieuwe bewustzijn van dat alles-met-elkaar-verbonden is (als we het maar zien met dit bewustzijnsoog) zich in mij ontpopt, nieuwe wortels kan krijgen in mijn hele systeem!
En toen vroeg ik of er denkbeeldig een nieuwe boom in mij kan gaan groeien als beeld om dit bewustzijn in mij te gronden en te verankeren. Ik hoopte op mijn favoriete Sequoiaboom, maar er kwam een appelboom en die groeide van boven naar beneden.
Het begon met een beeld van een bladerdak, toen takken met appels, naar een stam en de stam ging naar beneden naar groeiende wortels zie zo door mijn benen heen als het ware zo de grond ingingen.
Nadat ik dit had gezien, en wakker was geworden, ben ik gaan wandelen naar de twee cederbomen die iets verderop stonden. Ik ging tussen de twee bomen staan turend naar de verre vlakte voor me waar vroeger een meer geweest zou zijn. De plek waar ‘The Lady of The Lake’ uit de Arthurlegende vaak zou vertoeven. In mijn gedachten en vanuit mijn hart beeldde ik in dat ze er weer was. Ik vroeg haar mij die nieuwe wortels te geven en het nieuw bewustzijn van totale verbinding te verankeren en meer na te gaan leven en werken.
Deze diepgevoelde ervaring voelde als een nieuw spinnenweb in mijn brein. Alsof er nieuwe neurale connecties van bewustzijn in mijn hersenen waren gemaakt. Het maakte mij krachtiger om meer te kijken naar hoe we met zijn allen meer in verbinding met ons ware zelf en elkaar kunnen leven en vandaaruit ook te werken. Maar ook hoe we met de-aarde-in-onze-ogen en de ogen-in-onze-aarde, naar de aarde en de wereld kunnen kijken en wat ieder van ons daarmee doet of niet doet.
Ik kon toen niet bevroeden dat dit later onder andere gegronde wortels zou krijgen in mijn latere boek: Persoonlijk Inspirerend Leiderschap – voor effectief werken, zinvol leven én een betere wereld. Waarbij er juist gegronde inzichten, praktijksituaties, ‘tools’ en oefeningen staan om die verbinding in jezelf en met elkaar te maken.
Verras jezelf: zoek af en toe een energieplek op, ga rusten en visualiseer. Laat de beeldenstroom haar eigen natuurlijke werk doen en stel uitnodigende, spontane vragen en wie weet word je anders wakker met een nieuw begin wat je werk en leven verrijkt.
Goeie reis! Martin
© 2026: Martin Thoolen
#wereldinspiraties #worldinspirations #reisverhalenmartinthoolen #travelstoriesmartinthoolen #spirit #synchroniciteit #synchronicity #firstnations #persoonlijkinspirerendleiderschap #persoonlijkleiderschap #leadership #leadershipdevelopment #personalleadership #leiderschap #spiritueelleiderschap #spiritedleadership #executivecoaching #leiderschap #leiderschapsontwikkeling #teamcoaching #collectiefleiderschap #professionalcoaching #coaching #businesscoaching #psychologyofselves #voicedialogue #egozielspirit #egosoulspirit #ego #ziel ##healer #healing #shaman #awarenessatwork #martinthoolen
Je agenda puilt uit. Je telefoon gaat constant. Tegelijkertijd verwachten je medewerkers dat je helder denkt, goed luistert en de juiste beslissingen neemt. Klinkt dat herkenbaar? Dan ben je niet de enige. Veel managers voelen zich gevangen in de waan van de dag, terwijl ze weten dat er iets ontbreekt: de ruimte om écht aanwezig te zijn.
Meditatie klinkt misschien als iets voor yogaretreats, ver weg van de boardroom. Maar de wetenschappelijke en praktische evidentie is inmiddels overtuigend: regelmatig mediteren maakt je als leidinggevende scherper, empathischer en veerkrachtiger. Niet door weg te vluchten van de werkelijkheid, maar juist door er bewuster in te staan.
Op deze pagina van MANAGEMENTBOEK.NL ontdek je wat meditatie concreet voor jou als manager kan betekenen, en welke boeken je op weg helpen — van neurowetenschappelijke inzichten tot directe toepassingen in je dagelijkse leiderschapspraktijk. KIJK HIER.
Is dat zo? Wat zij je zelf nu antwoorden?
Een vraag, die als stelling en boektitel geopperd is in een boek van Rutger Bregman.
En wat zou ik dan in alle eerlijkheid zeggen? Een vraag die mij een tijd bezighield.
Want de afgelopen jaren lijkt het er toch op dat de samenleving, en dus wij als individuele mensen tezamen, eerder wat grimmiger, meer polariserend, radicaler, agressiever en verdeelder met elkaar omgaan. Niet alleen bij wereldleiders of leiders van invloedrijke organisaties, maar ook als buren met elkaar in de straat, of op de weg in het verkeer of zelfs in je eigen familie. ‘Car-rage’ is zo’n fenomeen waar decennia geleden geen sprake van was. Een gebrek aan deugdzaamheid lijkt bij velen van ons te heersen. Bovendien stelt de schrijver, als dappere voorvechter van waarheid, juist veelvuldig zaken aan de orde die niet deugen.
En natuurlijk willen we graag geloven dat de meeste mensen deugen. Dat geeft een positief geluid in deze donkere tijd en dat positivisme hebben we juist nodig. In essentie geloof ik ook dat de meeste mensen deugen, wat je verderop in dit artikel ziet. Maar het komt lang niet altijd vanzelf. De positieve zienswijze voedt een universeel verlangen naar vrede wat wij mensen uiteindelijk ‘deep-down’ allemaal in ons dragen: geluk en vrede in ons leven én met elkaar ervaren. Want we creëren immers zelf onze werkelijkheid met de gedachten waar we vanuit gaan.
Als eerste is het van belang hoe je ‘deugen’ definieert. In de basis goedhartig en vriendelijk van inborst zijn, of overwegend goede intenties hebben, of een goed moreel kompas hebben om mensen vriendelijk en niet vijandig te bejegenen, of feitelijke gedragingen en keuzes maken die goede- en geen schadelijke gevolgen voor anderen hebben? Zo kun je bijvoorbeeld goede intenties hebben (en in die zin ‘deugen’), maar in je gedrag toch keuzes maken die vijandig of schadelijk zijn voor anderen (‘niet deugen’). Bovendien wordt ‘goed’ of ‘slecht’ verschillend waargenomen en geïnterpreteerd door mensen. Dus wat de ene goed vindt, kan de andere fout vinden, gevoed vanuit de normen en waarden waaraan iemand hecht. En wat een groot goed in de ene tijd of beschaving, is verderfelijk in een andere-.Dus zo zwart-wit is het niet.
Laten we gemakshalve ervanuit gaan dat ‘deugen’ alle daadwerkelijke genoemde facetten omarmt: een goed moreel kompas, goede intenties, oprecht vriendelijk en niet vijandig of agressief, en uitend in concrete gedragingen en keuzes die anderen niet schaden, maar goed doen en een goed gevoel geven.
Ten tweede is het maar net de vraag vanuit welk perspectief je naar ‘deugen’ kijkt. Er zijn drie universele krachten te onderscheiden die een verschillend licht werpen op ‘deugen’, namelijk: ego, ziel en spirit (of: universeel bewustzijn). Krachten die uitgebreid en gegrond toegelicht worden in het boek ‘Persoonlijk Inspirerend Leiderschap – voor effectiever werken, zinvol leven én een betere wereld’.
Een manier van kijken naar je ego, is als een autobus waarbij sommige passagiers het stuur van je overnemen, vaak zonder dat je het doorhebt. Zoals je ziet in ‘The Psychology of Selves & Voice Dialogue’ van Hal & Sidra Stone waar ik in de USA in opgeleid ben. Zo heb je bijvoorbeeld een innerlijke ‘pleaser’ die in de behoeften van anderen wil voorzien; een ‘perfectionist’ die voor schoonheid in de vorm en kwaliteit gaat; een ‘pusher’ die output en kwantiteit levert; etc.
Vaak willen we de mooie- en constructieve ego-passagiers laten zien van ons ego, omdat die sociaal-wenselijk of qua werk goed scoren en leveren ons erkenning, geld en waardering op. Alleen zitten in ons allemaal ook schaduwkanten die als een duveltje uit een doosje kunnen komen. Zeker wanneer je deze schaduwkanten nooit hebt leren kennen, herkennen en erkennen. Zo kun je heel lang lief geweest zijn, maar iemand zo het bloed onder je nagels vandaan halen, dat er plots een destructieve kant uit de aanhangwagen van je bus komt en even het stuur van je overneemt. En voor je het weet gedraag je je verbaal, non-verbaal of fysiek agressief. Deug je dan? Op dat moment simpelweg niet.
Structureel ‘deugen’ op ego-niveau doe je als je je schaduwkanten hebt leren kennen en gedoseerd hebt weten te integreren. Of zoals Carl Jung zei: “Men wordt niet verlicht door zich allerlei beelden van licht voor te stellen, maar door zich bewust te worden van de eigen innerlijke duisternis.”
“Men wordt niet verlicht door zich allerlei beelden van licht voor te stellen, maar door zich bewust te worden van de eigen innerlijke duisternis.”(Carl Jung)
Vrijwel iedereen, incluis ikzelf, word geboren met een aantal natuurlijke talenten en trauma’s die je met je zielenbagage meebrengt en verder opdoet gedurende je leven. Talenten om te ontplooien en uit te drukken, en trauma’s en negatief karma om op te lossen en te helen. Als je dat doet, dan wordt het leven zinvoller en lichter en deug je fundamenteel. Waarom, omdat continue zelfreflectie en -ontwikkeling, compassie en vriendelijkheid de natuurlijke boventonen zijn gaan voeren.
Als je echter dit proces niet aangaat (zoals dat je de schuld van ongenoegen bij anderen legt), dan herhaal je vaak je gedragspatronen en ontwikkel je je niet echt fundamenteel. Of sterker nog, als je negatieve- of destructieve daden vanuit trauma’s en negatieve gedachten blijft herhalen, bouw je juist negatief karma op. Je daden en keuzes versterken juist vijandigheid of schaden anderen. Er is dan sprake van een zielsregressie i.p.v. -progressie en dan deug je structureel vaker niet, dan wel.
En hoeveel mensen gaan hier werkelijk mee aan de slag wat maakt dat ze eerder deugen?
Een universele oerkracht van waaruit alles voortkomt en naar toe gaat, kun je ‘net als vele andere benamingen ook, spirit’ noemen. Het is een kracht die alles met alles verbindt, waarbij alles gelijkwaardig bestaat. Op dit niveau bestaat geen oordeel. Er zijn alleen maar keuzes en gedragingen vanuit vrije wil die leiden tot bepaalde consequenties. Eenvoudigweg om zelf van te leren.
Deugen als uiting van een oordeel bestaat hier niet. Alleen maar vreedzame co-existentie. Op dit niveau zijn we met onze individuele- of collectieve diversiteit, allemaal dezelfde, allemaal een ‘mens’. Of zoals de Maya-Indianen vroeger zeiden bij wederzijdse begroetingen: “In-Lakesh”, wat betekent: ‘ik ben een andere jij en jij bent een andere ik’.
Dan leef je in harmonie en vrede met jezelf en elkaar. Als we allemaal hier vanuit meer zouden leven en werken, dan zouden we allemaal in zekere zin deugen. Ik geloof in essentie dat alle mensen ook allemaal zo zijn en in beginsel deugen. Ik ben het in die zin helemaal eens met de auteur.
Alleen historische, emotioneel pijnlijke zielservaringen, ongeheelde trauma’s en te veel ego hebben mensen besmet en gesepareerd van deze innerlijk mooie natuur. Zowel individueel als collectief, als groep, natie of volk.
Ik weet eerlijk gezegd niet hoeveel, en of de meeste mensen deugen of niet, want ik heb daar volgens de gegeven definities geen uitgebreid wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Ik weet wel dat de herhaling van oorlogen, conflicten, grote- en kleine ruzies in alle geschiedenissen voortkomen uit: te veel ego en/of onverwerkte- of niet geheelde zielenpijn. Zowel individueel als collectief bij naties en volkeren.
“Alle oorlogen, conflicten, grote- en kleine ruzies in alle geschiedenissen komen voort uit te veel ego en/of onverwerkte- of niet geheelde zielenpijn”
Mijn hartgrondige wens is dat iedereen deugt, maar dat komt naar mijn idee niet vanzelf. Daar moeten we iets voor doen. En dat ligt niet alleen bij onze leiders, maar bij ieder van ons. Dus ook jij. Ik zeg daarmee niet dat je niet deugt. Integendeel. Maar ik denk wel dat ieder van ons, en daarmee samen, meer kunnen deugen. Waardoor het fijner leven en samenleven wordt.
“We moeten iets doen om meer te deugen”
Het vraagt dat je jezelf regelmatig onder loep blijft nemen en daar nooit mee stopt of denkt mee klaar te zijn. De volgende stappen kunnen helpen om meer of weer te deugen:
1. Sta open voor constructieve feedback over jezelf en neem dat ter harte als vele mensen hetzelfde over je zeggen, ook al is het niet leuk. Luister en kijk naar jezelf, juist dan.
2. Kijk naar je eigen gedragingen (verbaal, non-verbaal en fysiek) en kijk of dat anderen schaadt of geschaad heeft en leer daarvan anders te doen.
3. Leer de schaduwkanten van je ego kennen, erkennen en in balans te brengen.
4. Ga je zielenpijn aan en heel je kleine- of grote trauma’s (die ieder van ons heeft). Als je oprecht milder, vergevingsgezinder bent geworden en meer leeft en werkt vanuit je hart, vanuit liefde en vrede, dan is dat daar deels bewijs van.
5. Maak ruimte en keuzes die je natuurlijke talenten meer aan het licht brengen.
6. Leef en werk meer vanuit spirit: vriendelijkheid, compassie, vergevingsgezindheid, nieuwsgierigheid en dialoog.
Als je dit doet, dan voorspel ik dat we inderdaad een wereld maken waar de meeste mensen deugen.
Een hartverwarmende groet, Martin
© 2026: Martin Thoolen
#demeestemensendeugen #ego #soul #egosoulspirit #spirit #synchroniciteit #synchronicity #persoonlijkinspirerendleiderschap #persoonlijkleiderschap #leadership #leadershipdevelopment #personalleadership #spiritedpersonalleadership #leiderschap #spiritueelleiderschap #spiritedleadership #executivecoaching #leiderschap #leiderschapsontwikkeling #teamcoaching #collectiefleiderschap #professionalcoaching #coaching #businesscoaching #psychologyofselves #voicedialogue # ego #ziel #spirit #egozielspirit #egosoulspirit #awarenessatwork #martinthoolen
Ik was met mijn vrouw in de auto op weg om haar op tijd bij de winkel voor haar klanten te brengen. We waren al wat verlaat en dan zul je het net zien: de weg was afgesloten en we moesten een forse omleiding maken en zouden wellicht te laat aankomen. Voordat ik het wist zei ik hardop: “Klote!”
Waarop zij direct reageerde met de volgende woorden: “Stop met dit te zeggen en zeker in de ochtend als je een mooie dag wil maken!”
Ik zat perplex achter het stuur en ik wist dat ze grondig gelijk had.
Ken je dat, dat je een tegenvaller meemaakt en dan als eerste vloekt? Instincten komen soms als een vonk van irritatie waarop we geen controle lijken te hebben.
Het is ook wel begrijpelijk dat ik even ‘pissed off’ was, ook al was het alleen maar gevoed vanuit mijn eigen verwachting over wat hoort te zijn. Ik kon daar Godzijdank dit keer snel een zelf-compassievolle draai aan geven, zodat ik niet de resterende ochtend voor mezelf en mijn omgeving verziekte.
Maar bovenal de realisatie dat ik eigenlijk mezelf en mijn partner in de weg zat met mijn sjagrijnigheid op dat moment. En zo kun je een heel uur, een hele dag of langer besmetten voor jezelf of je omstanders. Ook op je werk.
In wat voor modus blijf jij zitten bij een tegenvaller? En hoe lang? Is er een keuze?
Ja, er is een keuze. Vooraf en tijdens!
Op het moment dat je van jezelf ziet (of door een ander laat zien) dat je even sjagrijnig bent, omdat iets tegenvalt, kun je ‘tijdens’ die omstandigheid dus kiezen om wat er dán ‘werkelijk’ is, en de gevolgen ervan, te accepteren. Zoals, dat je misschien een keertje te laat komt bij een klant, ook al verdient het niet je voorkeur.
Nog mooier is als je vooraf, of eigenlijk altijd, alles accepteert wat is en in het hier-en-nu tot je komt. Want makkelijke- en mooie dingen komen naar je toe, maar ook moeilijke- en nare dingen. Zowel op je werk, als in je privéleven.
Het enige wat dysfunctionele irritatie of kwaadheid genereert en je dag van jezelf en omstanders kan verzieken, zijn je-eigen-verwachtingen. Als je echter leeft en werkt zonder je eigen hechting aan verwachtingen, dan ontstaat er ruimte en innerlijke rust van waaruit je veel relaxter met tegenvallers omgaat. Dan accepteer je alles wat komt en zoek je naar oplossingen om zaken ‘anders’ aan te pakken dan je voor ogen had. Veel constructiever.
Probeer het eens uit en ik voorspel je: je dag wordt een stuk rooskleuriger.
Van harte, Martin
© 2026: Martin Thoolen
#ego #soul #egosoulspirit #spirit #synchroniciteit #synchronicity #persoonlijkinspirerendleiderschap #persoonlijkleiderschap #leadership #leadershipdevelopment #personalleadership #spiritedpersonalleadership #leiderschap #spiritueelleiderschap #spiritedleadership #executivecoaching #leiderschap #leiderschapsontwikkeling #teamcoaching #collectiefleiderschap #professionalcoaching #coaching #businesscoaching #psychologyofselves #voicedialogue # ego #ziel #spirit #egozielspirit #egosoulspirit #awarenessatwork #martinthoolen
Je kunt het onkruid wel wieden, maar als je de wortels niet aanpakt, dan komt het terug. Net als te veel negatieve werkdruk.
Korte tijd geleden gaf ik als business psycholoog hierover een in-company workshop bij de organisatie CINX als IT-ondersteuner voor allerlei markten en de zorg. Het belang van gezonde werknemers/professionals die duurzaam inzetbaar zijn, staan hoog bij hen in het vaandel. En daarmee ook het zelf effectief omgaan met werkdruk en stress.
Veelal wordt naar de oppervlakte gekeken hoe je negatieve stress kunt uitbannen, zonder daarbij de wortels aan te pakken. Waardoor negatieve stress blijft bestaan en niet zelden leidt tot burn-out en dure re-integraties.
In mijn jarenlange onderzoek ben ik erachter gekomen dat er echter vier niveaus zijn die bepalend zijn of iemand onderuitgaat of staande blijft bij veel werkdruk. Zoals je in het onderstaande model over ‘Persoonlijk Inspirerend Leiderschap’ uit het gelijknamige boek terugziet:
1: Omgeving: gedoseerde werkdruk en efficiënte werksystemen
2: Gedrag & vaardigheden w.o. stress-management & timemanagement
3: Ego & de ego-bus
4: Bezieling
© 2022: Model Persoonlijk Inspirerend leiderschap
Déze workshop over ‘Persoonlijke ontwikkeling & Werkdruk’ was gericht op de invloed van je ego en ziel op werkdruk. Zoals bij ego onder andere de onderschatte rol van de drie P’s: de innerlijke Pleaser, Pusher en Perfectionist die als ego-passagiers in je ego verantwoordelijk zijn voor topprestaties, maar in overmatige zin ook voor burn-out. Ego-management is ‘key’. En wat te denken van zielloos of overbevlogen bezieling? Of, ingrijpende zielservaringen die onder je huid kropen en nog steeds zorgen voor een structurele energielek? Of, dat je ziel niet meer past op de plek waar je nu werkt?
Na korte stukken theorie werden deelnemers met korte vragenlijsten uitgenodigd naar hun eigen ego en bezieling te kijken. En dit vervolgens met een collega uit te wisselen. Wat ontstond was wederzijdse inspiratie en verdieping met een uitnodiging tot een praktisch vervolg. En dit is wat ze teruggaven na afloop:
“Drs. Martin Thoolen nam ons mee in een sessie over ziel en ego. Over wat je drijft, waar je soms in vastloopt, en hoe je daar bewuster mee om kunt gaan. Geen zweverig verhaal, maar juist verrassend praktisch en confronterend herkenbaar. Precies zoals we het graag zien”.
Wil jij je team of organisatie ook fundamenteel gezond houden en talloze ziektekosten besparen?
Misschien dit dan iets voor jou/jullie: https://martinthoolen.com/service/in-company-services/
Je bent natuurlijk welkom voor een vrijblijvende oriëntatie. Hartelijke groet, Martin
© 2026
#timemanagement #werkdruk #stressmanagement #duurzameinzetbaarheid #reintegratie #teamspirit #teamcoaching #teambuilding #ego #soul #egosoulspirit #spirit #synchroniciteit #synchronicity #persoonlijkinspirerendleiderschap #persoonlijkleiderschap #leadership #leadershipdevelopment #personalleadership #spiritedpersonalleadership #leiderschap #spiritueelleiderschap #spiritedleadership #executivecoaching #leiderschap #leiderschapsontwikkeling #teamcoaching #collectiefleiderschap #professionalcoaching #coaching #businesscoaching #psychologyofselves #voicedialogue #ego #ziel #spirit #egozielspirit #egosoulspirit #awarenessatwork #martinthoolen
– een nieuwsbericht van Managementboek Uitgeverij-
Leiderschap gaat allang niet meer alleen over strategie, targets en organisatiestructuren. Steeds meer leiders en onderzoekers erkennen dat duurzaam en effectief leiderschap begint bij de innerlijke mens: bij waarden, bezieling, bewustzijn en verbinding. Spiritualiteit – in de brede zin van het woord – speelt daarin een groeiende rol.
Maar wat betekent spiritualiteit precies in een zakelijke context? En hoe vertaal je het naar de dagelijkse praktijk van leidinggeven? Op deze pagina verkennen we deze vragen vanuit meerdere perspectieven: van benedictijnse wijsheid en taoïstische filosofie tot mindfulness, intuïtief leiderschap en ‘business spiritualiteit’. We doen dat aan de hand van toonaangevende boeken en artikelen, geschreven door auteurs die zichzelf deze vragen stelden én antwoorden vonden. Kijk hier.
Checkout the into English translated book: ‘Spirited Personal Leadership’ here and click on: Publications.
In de afgelopen 35 jaar dat ik tientallen time-managementtrainingen en duizenden coachings hierover verzorgde, zag ik hoeveel tijd verloren gaat door tijdsverslinders. En hoe je snel extra tijd maakt door je tijdsverslinders effectief te managen.
Wat zijn 10 veel voorkomende tijdsverslinders en hoe pak je die effectief aan?
1. “EVEN IETS DOEN”
“Even” is misschien wel één van de grootste tijdsverslinders. Of het nu iemand anders is die aan je vraagt of je ‘even’ iets kunt doen voor hem of haar. Of dat je zelf denkt dat je ‘even’ iets kunt oen.
In het eerste geval neem je misschien eerst de taak ter overweging en zeg je iets later of je het kunt combineren met je andere werkzaamheden, later, of niet.
In het tweede geval ga je realistischer, of liever nog ruimer, de tijd plannen die je echt denkt nodig te hebben om de taak te voltooien.
2. BESLUITELOOSHEID EN UITSTELGEDRAG
Zeker als je tegen een taak opziet of er geen zin in hebt, kun je op z’n minst twee dingen doen. Ten eerste kun je met een makkelijke, niet al te lange, taak starten voordat je met de moeilijke- begint. Zo kom je sneller in een workflow, die het vervolgen van een moeilijke taak makkelijker maakt. Ten tweede kun je de ‘kookwekker-techniek’ toepassen. Zet de kookwekker op 20 minuten en geef je jezelf de ruimte dat je na 20 minuten mag stoppen en de taak later verder oppakt. Vaak zie je dat je zo de smaak te pakken hebt, dat je graag door wilt gaan met de moeilijke taak.
3. TE VEEL ACTIVITEITEN TEGELIJK WILLEN DOEN (IN-EFFECTIEVE MULTI-TASKING)
Multi-tasking is een talent, maar ook een valkuil. Voor je het weet ben je aan het hagelschieten en verdeel je je energie op een ineffectieve manier waardoor alle taken waar je mee bezig bent langer duren. Blijf daarom focussen op een afgebakende taak en zorg bij afleiding van andere taken dat je ‘stop’ tegen jezelf zegt en jezelf terugbrengt naar die ene taak.
4. TE VEEL EN TE LANG MET AFLEIDINGEN BEZIG
Mensen die binnen komen lopen, gebeld worden, zelf bezig gaan op ‘social media’ terwijl dat niet nodig is, met privézaken bezig zijn, zoals boodschappenlijstjes maken of feestdagen voorbereiden. Afleidingen genoeg. Maar ze kunnen je wel afhouden van effectief werken en een enorme energielek geven.
Wat dan van je gevraagd wordt is discipline toepassen en ‘door zure appel heen bijten’. Discipline is misschien een woord wat je verafschuwt, zeker als je iets moet doen waar je geen zin in hebt. En tegelijkertijd biedt het je de oplossing en bovenal opluchting als je je taak later toch voltooid hebt. Probeer het eens uit en wat vaak helpt is dat je met jezelf afspreekt dat je je achteraf beloont met iets leuks.
5. TE VEEL INTERRUPTIES (ZAAGTAND-EFFECT)
Als je met een lastige taak bezig bent en je wordt meermaals gestoord,dan moet je telkens weer opnieuw opstarten om in de taak te komen waar je mee bezig was. Dit geeft een zaagtand-effect, waardoor je veel tijd kwijtraakt. Wat je kunt doen is voorafgaand aan je taak aangeven dat je alleen bereikbaar bent in een bepaald tijdvak als het zeer urgent én belangrijk is en anders later. Soms helpt een tijdelijk niet storen bordje. Geef wel aan wanneer je wél bereikbaar/beschikbaar bent.
6. CONTINU INSTANT REAGEREN OP BERICHTEN (APPS/EMAILS)
Zet geluidssignalen uit op je app en email zodat je niet afgeleid wordt. Bekijk, beantwoordt of maak inkomende- en uitgaande berichten gegroepeerd maximaal 3x per dag.
7. ONVOLDOENDE GRENZEN STELLEN
Geef aan dat het je nu niet uitkomt of een extra taak nu niet kan combineren met de huidige taken die je moet doen. Overleg hoe of wanneer het anders kan. Durf onaardig gevonden te worden, wat voor de innerlijke pleaser vaak een hele kluif is.
8. GEEN EFFECTIEVE PRIORITEITEN STELLEN
Begin de week of dag met een overzicht van taken die je als eerste dient te doen. Gebruik daarbij wat urgent en wat belangrijk is. Urgent is het moet deze week, vandaag of deze minuut gebeuren. Belangrijk is wat je wederzijds acceptabele en realistisch overeengekomen taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn.
9. NIET EFFECTIEF PLANNEN
Plan realistisch activiteiten in je agenda. Plan voor- en na-bereidingstijd rondom activiteiten die ook tijd opeisen, zoals meetings. Zorg dat je voldoende rustmomenten op de lange termijn inplant. Plan minstens 20% lucht per dag i.v.m. onvoorziene zaken. Plan tussenactiviteiten in om eindplan bijtijds te halen.
10. ONVOLDOENDE DELEGEREN
Delegeren kost in het begin wat meer tijd omdat je iemand op weg moet helpen, maar het levert zeeën van tijd op termijn.
Kortom, ‘manage’ deze tien cruciale tijdsverslinders en je hebt snel bakken tijd over.
Veel plezier en een tijdloze groet, Martin
Loop je desondanks toch vast en blijf je te veel negatieve werkdruk ervaren? Dan is er wat anders wat je kan helpen. Zie: https://martinthoolen.com/service/coaching-vitaliteit-duurzame-inzetbaarheid/
© 2026: Martin Thoolen
#timemanagement #werkdruk #stressmanagement #duurzameinzetbaarheid #reintegratie #teamspirit #teamcoaching #teambuilding #ego #soul #egosoulspirit #spirit #synchroniciteit #synchronicity #persoonlijkinspirerendleiderschap #persoonlijkleiderschap #leadership #leadershipdevelopment #personalleadership #spiritedpersonalleadership #leiderschap #spiritueelleiderschap #spiritedleadership #executivecoaching #leiderschap #leiderschapsontwikkeling #teamcoaching #collectiefleiderschap #professionalcoaching #coaching #businesscoaching #psychologyofselves #voicedialogue # ego #ziel #spirit #egozielspirit #egosoulspirit #awarenessatwork #martinthoolen
“Alles wat je denkt te zijn, ben je niet, want het zijn denkt niet”.
Ken je dat, sportteams die beter presteren als ze de geest te pakken hebben. Zelfs als ze minder capabel in cijfers, kwaliteit of aantal lijken dan hun opponent. Hoe zit dit eigenlijk met je eigen bestuur, management- of directieteam, je afdeling, team of organisatie waarin jij werkt? En wat is dat, teamspirit en hoe maak je dat wat tot magische resultaten leidt?
Teamspirit is een collectief gevoel van trots, loyaliteit en verbondenheid binnen een groep, wat leidt tot wederzijds vertrouwen en een sterke bereidheid om samen te werken en elkaar te ondersteunen.
Onderzoek naar teamspirit toont aan dat een sterke teamspirit leidt tot betere prestaties, hogere productiviteit en meer werknemerstevredenheid, mede dankzij factoren als psychologische veiligheid, open communicatie en gedeelde doelen.
Om teamspirit te bevorderen is het cruciaal om vertrouwen en wederzijds respect te kweken, teamleden te betrekken bij besluitvorming, successen gezamenlijk te vieren, en te investeren in sociale activiteiten en teambuilding.
Veel teambuildings en teamcoachings zijn gericht op het verhelderen van instrumentele teamdoelen en teamrollen (zoals de diverse kleuren van de teamleden die overigens ook polariserend kunnen uitpakken). Dat heeft bij sommige teams en leiders wel degelijk tot waardevolle resultaten geleid, maar lang niet altijd. Waarom?
Omdat lange-termijn-visie, een realistische strategie en concrete op rationalisatie daarvan, functionele rolonduidelijkheid tussen teamleden, ineffectieve- en tijdrovende overleggen, onuitgesproken irritaties of wantrouwen, angst, eigen belang of status, onder of boven de oppervlakte, bleef bestaan.
Zo liet een oud-collega teamcoach ooit aan mij weten dat bij de evaluatie van zijn teamtraject voor een Raad van Bestuur werd gezegd: ‘we hebben mooie inzichten opgedaan, maar we vertrouwen elkaar nog steeds niet’.
In de afgelopen drie decennia dat ik veel teams in organisaties in- en outdoor heb begeleid, viel me op dat duurzaam succesvolle teams denken, voelen en handelen vanuit ‘spirit’. Lijkt zweverig, maar dat is het niet met de concrete definities, praktijkvoorbeelden en oefeningen die je terugvindt in mijn boek: ‘Persoonlijk Inspirerend Leiderschap’. Bovendien laat ik je nu zien met tien kenmerken hoe Teamspirit concreet handen en voeten krijgt waardoor je met meer plezier en effectiviteit samenwerkt wat leidt tot grotere resultaten voor het team én je organisatie.
Wanneer tillen teamleden elkaar op? Hier volgt geen uitputtende lijst, maar wel een lijst van tien wezenlijke kenmerken die tot teamspirit en groter resultaat leidt, in dien dit toegepast wordt. Teamspirit wordt realiteit als alle teamleden:
Als teamleden of leiders onvoldoende aan deze kenmerken kunnen of willen voldoen, dan saboteren ze bewust of onbewust de oprechte en daadwerkelijke team- of organisatiespirit. In dat geval moet afscheid genomen durven te worden van leiders en mensen die dit (nog) niet kunnen of willen waarmaken.
Uit onderzoek blijkt ook dat heterogene teams het beste werken. Uit alle teamrol-theorieën of kleurspecificaties geldt dat er grofweg drie teamrollen wenselijk zijn voor een optimaal team: conformers (volgers/meelopers), mediators en non-conformers (die kritisch tegenover de besluiten of het beleid zijn). Als al deze rollen in niet te extreme mate ingevuld worden, heb je in potentie een ideaal team. Van belang is dat alle stemmen werkelijk gehoord worden en een plek in de eindbesluiten krijgen. Hierdoor is er ook een breed draagvlak voor de besluiten en de koers die het team of de organisatie wil varen.
Om een tipje van de sluier op te lichten, wil ik graag één van de tien genoemde kenmerken om teamspirit te realiseren, toelichten. Zo krijg je een idee hoe je concreet handen en voeten geeft om meer teamspirit te generaliseren.
Wat houdt dit eigenlijk in? Respectvol en transparant communiceren met elkaar. Het betekent dat je zelf als leider of teamlid:
Onlangs gaf ik weer een teamtraject, dit keer aan een directie van een organisatie die als nieuw team onder andere de verbinding wilde versterken en meer teamspirit wilde ontwikkelen. Een handig instrument daarbij als gedragsvaardigheid is het effectief en respectvol feedback geven en ontvangen. Maar ben je er dan? Is dat afdoende? Vaak niet! Want er is nog iets anders.
Transparantie betekent niet dat je alleen in je gedrag en sociale vaardigheid laat zien dat je respectvol communiceert. Je kunt je weliswaar netjes, sociaal vaardig, beleefd of politiek correct gedragen, en dan ander toch grandioos, een hufter of bitch vinden. En vergis je niet in dat laatste. Je gedachten hebben namelijk onbewust een enorme impact op de ander ook al gedraag je je correct. Waarom? Energie volgt gedachten.
“Energie volgt gedachten”
Mensen zijn niet alleen gedragingen, het zijn eerder energievelden die een veel grotere impact hebben dan alleen met hun gedrag. Dus als je goed denkt over de ander, dan straal je dat uit en juist dát energieveld doet iets met de ander. Die voelt veiligheid, voelt je ware nieuwsgierigheid en voelt je oprechte toenadering. Maar zo ook andersom. Je kunt je sociaal vaardig gedragen, als je je ook maar een greintje slecht over iemand anders denkt, dan straal je ook dát uit. Instant voelt de ander zich minder snel veilig bij je, gaat eerder twijfelen aan je woorden en je intenties, omdat ze iets anders bij je voelen. En dan heb je geen transparantie communicatie, omdat er verborgen gedachtes meedoen in de communicatie. En dan wordt de communicatie een ‘self fulfilling prophecy’. En zo ben je schepper van je eigen werkelijkheid. Maar het anders, omdat je schepper bent.
Bijvoorbeeld, wanneer je je gedachten verandert en laat opkomen vanuit spirit: met nieuwsgierigheid voorbij je oordeel, positiviteit opzoekend en benadrukkend, en accepteert en vergeeft dat de ander en jezelf negatief dacht over elkaar. Dan wordt teamspirit realiteit.
Immers, als je niets te verbergen hebt, en eerlijk bent, dan kan ware verbinding met de ander tot stand komen. Omdat licht- en schaduwkanten beiden hun plek krijgen, transparant.
“Als je niets te verbergen hebt, en eerlijk bent, dan kan ware verbinding met de ander tot stand komen”
Een uitdagende vraag in dit licht is: Als iedereen je gedachten zou kunnen lezen, zou je dan hetzelfde blijven denken? Ga er eens een dag vanuit dat dit kan en kijk hoe je dan zelf anders gaat denken. Betrap je je zelf op negatieve gedachten over de ander en jezelf. Wat geeft een fijner gevoel als je anders denkt over de ander en jezelf? Waarvoor zou je je schamen als iedereen zou kunnen zien hoe je werkelijk van binnen denkt? Wat zou je dan anders doen? Probeer het eens uit, juist bij de mensen die je mijdt en frictie kunnen opleveren in contact met hen.
“Als iedereen je gedachten zou kunnen lezen, zou je dan hetzelfde blijven denken?”
Zo vertelde één van de directieleden, dat bij de aansturing van haar eigen mensen ze tegen onder andere twee medewerkers aanliep die al 20 jaar hun koninkrijk hadden opgebouwd. Vanuit die informele machtspositie veroorloofden zij zich soms dominant en cynisch grappend gedrag naar anderen wat, incluis haarzelf als nieuwe manager, afstootte. Haar neiging was om deze twee mensen te vermijden en ze bleef wat negatief over hen denken. Er was meer afstand ontstaan door haar eigen gedachten en oordelen over hen.
Na de eerste trainingsdagen had ze de moed verzameld om met deze twee medewerkers apart in gesprek te gaan. Ze benoemden wat ze hun gedrag moeilijk vond, hoe dat kwam en wat haar oprechte verlangen was, waarbij ze ook haar kwetsbaarheid deelde: ‘ik ben ook zoekende in hoe ik jullie het beste kan benaderen en in jullie waarde kan laten’. De hemel ging een stukje open in hun contact en verborgen vijandigheid maakte plaats voor vriendelijkheid.
In het hierboven genoemde voorbeeld zie je dat teamspirit niet alleen een directieteam kan versterken, maar ook de onderliggende lagen en daarmee ook de organisatie als geheel. Stel je voor dat alle leiders, bestuursleden, Mt-leden meer vanuit spirit handelen en communiceren. De impact en spin-off van teamspirit van een bestuur, directieteam of managementteam voor de hele organisatie kan dan immens zijn.
“Teamspirit van het bestuur of de directie leidt tot organisatiespirit”
Waar kan teamspirit toe leiden?
Maatwerk-teamtrajecten die teamspirit activeren, kunnen leiden tot de volgende reacties die ik onlangs mocht ontvangen:
Wil jij met je team of organisatie ook een stap verder gaan dan reguliere teamcoachings en daadwerkelijk teamspirit activeren? Neem dan hier een kijkje:
https://martinthoolen.com/service/teamcoaching/
© 2026: Martin Thoolen
#teamspirit #teamcoaching #teambuilding #ego #soul #egosoulspirit #spirit #synchroniciteit #synchronicity #persoonlijkinspirerendleiderschap #persoonlijkleiderschap #leadership #leadershipdevelopment #personalleadership #spiritedpersonalleadership #leiderschap #spiritueelleiderschap #spiritedleadership #executivecoaching #leiderschap #leiderschapsontwikkeling #teamcoaching #collectiefleiderschap #professionalcoaching #coaching #businesscoaching #psychologyofselves #voicedialogue # ego #ziel #spirit #egozielspirit #egosoulspirit #awarenessatwork #martinthoolen
Afgelopen maanden (november 2025 t/m maart 2026) mocht ik een nieuw directieteam begeleiden van de Revoir Groep (Beter Zien). Na individuele intakes volgde een maatwerktrainings-traject op prachtige locaties als het Landgoed Lauswolt in Beetsterzwaag en Carlton Beach Hotel in Den Haag. Bij sommige teams die zo respectvol open en eerlijk zijn, ontstaat Magie en ware Teamspirit. Met alle resultaten van dien. Hier zie je een aantal reacties:
Nieuwsgierig wat ik misschien voor jouw organisatie of team kan betekenen? Neem hier een kijkje: https://martinthoolen.com/service/teamcoaching/
