Grensverleggend begeleiden

Door Martin Thoolen,
geplaatst op 11 juli 2014.
Lezen in 9 minuten.

Je ego heb je nodig om effectief grenzen te stellen, maar het kan je begeleiding ook beperken. De magie van wezenlijke verbinding en oneindig potentieel, vind je echter voorbij je ego. Moet je als loopbaan- of mobiliteitsbegeleider wel grenzen stellen? Wanneer zijn grenzen broodnodig en wanneer beperken ze je? Wil je je klant echt inspireren en in beweging brengen? Ontdek een oneindig potentieel, waarbij er een wereld kan opengaan voor jezelf en je klanten.

Gezonde grenzen heb je nodig om als begeleider optimaal werk te leveren. Wat gebeurt er als je geen grenzen stelt? Dan geef je ongemerkt meer dan je eigenlijk wilt of goed voor je is. Je kunt dan bakken energie verliezen en ‘s avonds jezelf zomaar lusteloos op de bank aantreffen. Heldere grenzen betekent dat je oog hebt en houdt voor je eigen energiehuishouding. Dat je grenzen stelt aan  intense,  langdurige  inspanning  en  zorgt  voor  voldoende ontspanning, afwisseling, reflectie en inspiratie.

Je neemt bijvoorbeeld pauze-momenten tussen gesprekken, zodat je het vorige gesprek loslaat, even aanrommelt en je voorbereidt op een volgende afspraak. Juist in ‘rommeltijd’ laad je je batterij op, waarna je weer met volle aandacht aanwezig bent bij je volgende activiteit. Grenzen zijn ook nodig om niet te verzanden in een positief of negatief bondje met je klant of opdrachtgever. Anders  worden  je  houding  en  interventies  veelal  gekleurd  door  voor-  en  afkeur.  Als  je  als  begeleider  door hebt  dat  je  bijvoorbeeld  smult  van  complimenten  of baalt  van  kritiek,  glimlach  dan  in  jezelf  en  bewaak  je neutraliteit. Dan behoud je je helderheid en compassie- volle confrontatiekracht.

Met een gezonde dosis ego kun je je tijd bewaken, goed voor  je  eigen  energie  zorgen  én  een  gepaste  afstand behouden.  Jij  moet  je  hele  leven  met  jezelf  doen,  dus zorg voor heldere grenzen.

Grenzen als gevangenis

Als  je  ego  echter  met  je  aan  de  haal  gaat,  kunnen  te strakke grenzen betonnen muren worden en belemmert dit  het  wezenlijke  contact  met  je  klant.  Een  dominant ego kan er ook voor zorgen dat je je stiekem een beetje meer  voelt  dan  je  klant.  Je  benadert  hem  dan  vanuit identificatie  met  je  expertise,  ervaring  en  certificaten en verheft je in houding en gedrag (net iets) boven je klant. Je denkt dan te weten wat goed voor je klant is. Voor je het weet gaat je klant op jouw kompas varen, terwijl je eigenlijk wenst dat klanten op eigen kompas (leren) varen.

Een egocoup ontstaat ook als je verstrikt raakt in oorde- len en verhalen over je klant, zoals: ‘mijn klant gaat zo langzaam, hij zit zo in zijn hoofd’. Positief gestemd ga je het volgende gesprek in en toch vind je weer bewijs- materiaal van je eigen verhalen. Je ergernis groeit en je laat je beperken door je eigen oordelen en verhalen in je hoofd. Wie zit er nu in zijn hoofd?

Het overkomt de beste begeleider wel eens. Als je ego ongemerkt de boventoon  voert,  vernauw je geestelijk en kom je in een zelf gecreëerde gevangenis terecht. De sleutel hangt aan de binnenkant van de deur, alleen zie je het niet. Dat vraagt een dialoog met je ego, anders voert je ego een monoloog met jou.

Voorbij de grenzen van het ego: nieuw land in zicht

Als  je  tijdens  je  begeleiding  je  eigen  ego  niet  doorhebt,  blijft  je  aan  de  oppervlakte  met  je  klant,  terwijl je klant misschien gebaat is bij verdieping. Gelukkig zijn we meer dan een verzameling egopatronen. Naast ego, onderscheiden we twee andere dimensies die jou en je klanten kunnen verrijken.

Bezield  begeleiden: de magie van wezenlijke verbinding

Als  je  je  klanten  wezenlijk  wilt  bereiken,  zodat  ze  van binnenuit in beweging komen, wordt er iets anders van ons  als  begeleider  gevraagd.  Voorbij  de  grens  van  het ego, kun je het land van de ziel ontdekken. Elke ziel wil bestaansrecht, ook die van je klant. Als je als begeleider je eigen ziel erkent met verlangens, talenten, kracht en kwetsbaarheid,  dan  ervaart  je  klant  ook  toestemming dit bij zichzelf te ervaren. Je zet als het ware een energieveld neer, met ruimte voor verdieping, authenticiteit en  verwondering,  waarbij  klanten  eerder  hun  ziel  en zaligheid delen en het effect van je begeleiding verdiepend en duurzaam zal zijn.

Zielenpassie

Hoe kun je meer ruimte voor bezieling maken? Onderzoek  wat  je  klant  werkelijk  plezier  en  energie  geeft, welke oorspronkelijk talenten hij heeft en waar hij ‘gewoon goed in is’. Zo kreeg een inkoopmanager de kans een senior inkoper een tijd te vervangen. Vol vuur droeg zij grote klanten aan, sloot grote contracten af en haar manager  beloofde  haar  promotie.  Bij  terugkomst  van haar  collega  moest  ze  haar  oude  functie  weer  oppakken,  kreeg  geen  promotie  en  liep  met  haar  ziel  onder de arm. Met een bezielde visie als kompas keek ze over de  grens  van  haar  organisatie  en  vond  een  passende baan  als  inkoper  bij  een  andere  multinational.  Binnen een  jaar  maakte  ze  promotie,  werd  manager  van  een aantal  landen  in  Europa  en  kreeg  bovendien  een  prijs als beste inkoper.

Zielenpijn

Ruimte voor de ziel betekent dat je ook aandacht hebt voor onder de huid gekropen pijn. Dit is anders dan goed bedoelde  adviezen  geven  om  je  klant  in  beweging  te krijgen, terwijl je over de pijn heen surft. Het kan echt pijn doen om je baan of project te verliezen, ook al laat iemand dat niet altijd zien. Daarnaast kan nieuw verlies oud  verlies  aanraken.  Heb  aandacht  voor  emoties  en gedachtes, introduceer stiltes en geef oprechte gevoels- reflecties,  waardoor  je  cliënt  zich  gezien  voelt  en  zijn zielenroerselen kan delen. Deel soms iets van je eigen kwetsbaarheid,  waardoor  je  de  drempel  voor  je  klant verlaagt om dat ook te doen. Geef oude pijn de kans om te verdampen, zodat er nieuwe energie kan vrijkomen. Vanuit een innerlijke verlangen gaat je klant dan vanzelf in de benen.

Voorbij grenzen van ego en ziel: aanboren van oneindig potentieel

Hoe  waardevol  ego  en  bezieling  ook  zijn,  toch  ligt  er een addertje onder het gras. Zoals je ego met jou aan de wandel kan gaan, zo kun je verkokeren in je eigen be- zieling. Als je bijvoorbeeld vol enthousiasme vanuit een methode werkt, terwijl het niet klikt bij je klant, vergeet je even dat de mens geen methode is.
Er is een derde dimensie die een wereld aan nieuwe mogelijkheden kan brengen. We noemen dat spirit of helder gewaarzijn. Je ziet jezelf dan als het ware op afstand en hebt  sneller  door  wanneer  je  ego  met  je  aan  de  haal gaat of je verkokert in je bezieling. Vanuit deze dimensie begeleid je helder, waardevrij en met compassie. Je tapt uit een ander vaatje, waardoor er nieuwe perspectieven, ervaringen en keuzes ontstaan.

Hier en nu

Als spirit meer meedoet in je begeleiding, ben je helder aanwezig in het hier en nu. Dit betekent dat je niet denkt aan wat er die dag gebeurd is of nog komt. Dat betekent dat  je  wel  een  idee  of  plan  voor  je  klant  kan  hebben, maar ervan afwijkt als iets anders in het hier en nu nodig is. Je klant zegt bijvoorbeeld dat hij wel weet wat hij wil, terwijl je aan je water voelt dat dit misschien niet zo is. Door  helder  je  eigen  signalen  serieus  te  nemen,  nodig je je klant uit te onderzoeken wat hij echt werkelijk wil.

Omgevingsbewustzijn

Stel  je  voor  dat  je  als  astronaut  vanuit  de  ruimte  naar de aarde kijkt. Dan vallen grenzen al snel weg en heb je oog voor het geheel. Als jij als begeleider ‘vanuit ruimte kijkt’, dan kijk je naar je klant voorbij de grens als een losstaand individu. Met de astronautenblik onderzoek je welke bijdrage je klant wil leveren aan het geheel. Voor de een is dat een bijdrage aan een team of organisatie en voor de ander is dat een duurzame wereld. Je hebt daarnaast als begeleider niet alleen oog voor zijn (ge- wenste) werksituatie maar ook voor het effect daarvan voor thuisfront of omgeving.

Alles met alles verbonden

Spirit is een dimensie die geen grenzen kent. Dan realiseer je je dat er in essentie geen verschil is tussen jou en je klant. Zoals de Maya’s elkaar begroetten met ‘Inlakesh’. Oftewel: ‘jij bent een andere ik, ik ben een andere jij’. Alles wat je bij de klant ziet of ervaart, zit voor een deel ook in jou. Zodra dit tot je doordringt, benader je je klant vanuit gelijkwaardigheid, compassie en respect.

Vanuit het idee dat alles met alles verbonden is, stimuleer  je  je  klant  alert  te  zijn  op  parallelle  gebeurtenissen  die  betekenisvol  kunnen  zijn.  Toen  een  consultant vertelde dat het echt tijd was om buiten zijn organisatie een baan te vinden, stond er opeens een glazenwasser voor  zijn  neus  de  vieze  ramen  van  zijn  werkkamer  te wassen.

Als alles met alles verbonden is, dan zijn er misschien ook  minder  grenzen  tussen  ons  dag- en ‘droomleven’ dan  we  soms  aannemen.  Een  manager  stond  bekend als  iemand  die  als  een  olifant  door  een  porseleinkast kon  lopen.  Hij  deelde  een  droom  over  zachtroze  bloemen, wat hij in eerste instantie maar raar vond. Door de bloemen te schetsen, ontdekte hij dat het tijd was om naast zijn kracht ook zijn kwetsbaarheid meer ruimte te geven. Een paar dagen later kruiste hij een plein en door een  plotselinge  windvlaag  kreeg  hij  een  douche  van roze bloesem-bladeren over zich heen. Hij was ontroerd. Zachtheid was nu echt over hem heen ‘gewaaid’, maar ook in hem aangeraakt. Vanuit  een  heldere,  open  blik,  maak  je  als  begeleider ruimte  voor  verrassing  en  verwondering.  In  feite  tap je uit een ander vaatje (spirit), waardoor je vanuit verbondenheid spontane inzichten kunt krijgen en nieuwe verbanden  kunt  zien.  Je  interventie-kracht  breidt  uit.  Je creëert voor je klant een ruimte waarin hij frisse inzichten  krijgt,  boeiende  ervaringen  opdoet  en  tot  nieuwe, heldere keuzes komt.

Je eigen grenzen verleggen

Grensverleggend  begeleiden  ligt  voor  het  oprapen  in je zelf. Het ontstaat naar ons idee als je inplugt op de rijkdom  van  zowel  je  ego,  ziel  en  helder  gewaarzijn. Als je bewust bent van deze dimensies, dan zet je een energieveld  neer  waarin  je  klanten  zichzelf  en  hun  ei- gen antwoorden kunnen (terug)vinden. Kijk af en toe uit welk vaatje je tapt. Gebruik je ego om onder meer gezonde grenzen te stellen. Check af en toe of je ego een coup pleegt als je bijvoorbeeld je superieur of inferieur voelt,  verhalen  maakt  over  je  klant  of  kwetsbaarheid wegdrukt. Maak ruimte voor de ziel door eigenheid, zielenpassie of -pijn te honoreren. Kijk regelmatig met de astronautenblik naar jezelf, zodat je je ego kunt doseren en je ziel de ruimte kunt geven. Gun je klant jouw oprechte aandacht, compassie en oog voor het hier-en-nu.

Gun jezelf regelmatig een innerlijke update. Dan verleg je je  eigen  grenzen en  ontstaat  er geleidelijk  een  verschuiving naar meer diepgang, authenticiteit en wezenlijke verbinding met je klanten. Als jij als begeleider va- ker met een gedoseerd ego, vanuit bezieling en helder gewaarzijn je werk doet, draag je ook je steentje bij aan een  wereld  waarbij  niet  alleen  het  ego,  maar  ook  authenticiteit en wezenlijke verbinding een plek krijgen.

Auteurs: Martin Thoolen en Wendy Hobbelink
Verschenen in: Loopbaan Visie (Januari 2014)

Martin Thoolen

Met meer dan 30 jaar professionele ervaring als bewustzijns-begeleider, klinisch- en organisatiepsycholoog heb ik duizenden voorgangers mogen begeleiden in Persoonlijk of Collectief Leiderschap. Zowel in teams als individueel. In coachings, trainingen, leergangen, retreats en seminars, leiderschapsontwikkeling en organisatie-ontwikkeltrajecten.
Lees meer...

Lees ook:

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

chevron-down-circle