Ken je dat, sportteams die beter presteren als ze de geest te pakken hebben. Zelfs als ze minder capabel in cijfers, kwaliteit of aantal lijken dan hun opponent. Hoe zit dit eigenlijk met je eigen bestuur, management- of directieteam, je afdeling, team of organisatie waarin jij werkt? En wat is dat, teamspirit en hoe maak je dat wat tot magische resultaten leidt?
Teamspirit is een collectief gevoel van trots, loyaliteit en verbondenheid binnen een groep, wat leidt tot wederzijds vertrouwen en een sterke bereidheid om samen te werken en elkaar te ondersteunen.
Onderzoek naar teamspirit toont aan dat een sterke teamspirit leidt tot betere prestaties, hogere productiviteit en meer werknemerstevredenheid, mede dankzij factoren als psychologische veiligheid, open communicatie en gedeelde doelen.
Om teamspirit te bevorderen is het cruciaal om vertrouwen en wederzijds respect te kweken, teamleden te betrekken bij besluitvorming, successen gezamenlijk te vieren, en te investeren in sociale activiteiten en teambuilding.
Veel teambuildings en teamcoachings zijn gericht op het verhelderen van instrumentele teamdoelen en teamrollen (zoals de diverse kleuren van de teamleden die overigens ook polariserend kunnen uitpakken). Dat heeft bij sommige teams en leiders wel degelijk tot waardevolle resultaten geleid, maar lang niet altijd. Waarom?
Omdat lange-termijn-visie, een realistische strategie en concrete op rationalisatie daarvan, functionele rolonduidelijkheid tussen teamleden, ineffectieve- en tijdrovende overleggen, onuitgesproken irritaties of wantrouwen, angst, eigen belang of status, onder of boven de oppervlakte, bleef bestaan.
Zo liet een oud-collega teamcoach ooit aan mij weten dat bij de evaluatie van zijn teamtraject voor een Raad van Bestuur werd gezegd: ‘we hebben mooie inzichten opgedaan, maar we vertrouwen elkaar nog steeds niet’.
In de afgelopen drie decennia dat ik veel teams in organisaties in- en outdoor heb begeleid, viel me op dat duurzaam succesvolle teams denken, voelen en handelen vanuit ‘spirit’. Lijkt zweverig, maar dat is het niet met de concrete definities, praktijkvoorbeelden en oefeningen die je terugvindt in mijn boek: ‘Persoonlijk Inspirerend Leiderschap’. Bovendien laat ik je nu zien met tien kenmerken hoe Teamspirit concreet handen en voeten krijgt waardoor je met meer plezier en effectiviteit samenwerkt wat leidt tot grotere resultaten voor het team én je organisatie.
Wanneer tillen teamleden elkaar op? Hier volgt geen uitputtende lijst, maar wel een lijst van tien wezenlijke kenmerken die tot teamspirit en groter resultaat leidt, in dien dit toegepast wordt. Teamspirit wordt realiteit als alle teamleden:
Als teamleden of leiders onvoldoende aan deze kenmerken kunnen of willen voldoen, dan saboteren ze bewust of onbewust de oprechte en daadwerkelijke team- of organisatiespirit. In dat geval moet afscheid genomen durven te worden van leiders en mensen die dit (nog) niet kunnen of willen waarmaken.
Uit onderzoek blijkt ook dat heterogene teams het beste werken. Uit alle teamrol-theorieën of kleurspecificaties geldt dat er grofweg drie teamrollen wenselijk zijn voor een optimaal team: conformers (volgers/meelopers), mediators en non-conformers (die kritisch tegenover de besluiten of het beleid zijn). Als al deze rollen in niet te extreme mate ingevuld worden, heb je in potentie een ideaal team. Van belang is dat alle stemmen werkelijk gehoord worden en een plek in de eindbesluiten krijgen. Hierdoor is er ook een breed draagvlak voor de besluiten en de koers die het team of de organisatie wil varen.
Om een tipje van de sluier op te lichten, wil ik graag één van de tien genoemde kenmerken om teamspirit te realiseren, toelichten. Zo krijg je een idee hoe je concreet handen en voeten geeft om meer teamspirit te generaliseren.
Wat houdt dit eigenlijk in? Respectvol en transparant communiceren met elkaar. Het betekent dat je zelf als leider of teamlid:
Onlangs gaf ik weer een teamtraject, dit keer aan een directie van een organisatie die als nieuw team onder andere de verbinding wilde versterken en meer teamspirit wilde ontwikkelen. Een handig instrument daarbij als gedragsvaardigheid is het effectief en respectvol feedback geven en ontvangen. Maar ben je er dan? Is dat afdoende? Vaak niet! Want er is nog iets anders.
Transparantie betekent niet dat je alleen in je gedrag en sociale vaardigheid laat zien dat je respectvol communiceert. Je kunt je weliswaar netjes, sociaal vaardig, beleefd of politiek correct gedragen, en dan ander toch grandioos, een hufter of bitch vinden. En vergis je niet in dat laatste. Je gedachten hebben namelijk onbewust een enorme impact op de ander ook al gedraag je je correct. Waarom? Energie volgt gedachten.
“Energie volgt gedachten”
Mensen zijn niet alleen gedragingen, het zijn eerder energievelden die een veel grotere impact hebben dan alleen met hun gedrag. Dus als je goed denkt over de ander, dan straal je dat uit en juist dát energieveld doet iets met de ander. Die voelt veiligheid, voelt je ware nieuwsgierigheid en voelt je oprechte toenadering. Maar zo ook andersom. Je kunt je sociaal vaardig gedragen, als je je ook maar een greintje slecht over iemand anders denkt, dan straal je ook dát uit. Instant voelt de ander zich minder snel veilig bij je, gaat eerder twijfelen aan je woorden en je intenties, omdat ze iets anders bij je voelen. En dan heb je geen transparantie communicatie, omdat er verborgen gedachtes meedoen in de communicatie. En dan wordt de communicatie een ‘self fulfilling prophecy’. En zo ben je schepper van je eigen werkelijkheid. Maar het anders, omdat je schepper bent.
Bijvoorbeeld, wanneer je je gedachten verandert en laat opkomen vanuit spirit: met nieuwsgierigheid voorbij je oordeel, positiviteit opzoekend en benadrukkend, en accepteert en vergeeft dat de ander en jezelf negatief dacht over elkaar. Dan wordt teamspirit realiteit.
Immers, als je niets te verbergen hebt, en eerlijk bent, dan kan ware verbinding met de ander tot stand komen. Omdat licht- en schaduwkanten beiden hun plek krijgen, transparant.
“Als je niets te verbergen hebt, en eerlijk bent, dan kan ware verbinding met de ander tot stand komen”
Een uitdagende vraag in dit licht is: Als iedereen je gedachten zou kunnen lezen, zou je dan hetzelfde blijven denken? Ga er eens een dag vanuit dat dit kan en kijk hoe je dan zelf anders gaat denken. Betrap je je zelf op negatieve gedachten over de ander en jezelf. Wat geeft een fijner gevoel als je anders denkt over de ander en jezelf? Waarvoor zou je je schamen als iedereen zou kunnen zien hoe je werkelijk van binnen denkt? Wat zou je dan anders doen? Probeer het eens uit, juist bij de mensen die je mijdt en frictie kunnen opleveren in contact met hen.
“Als iedereen je gedachten zou kunnen lezen, zou je dan hetzelfde blijven denken?”
Zo vertelde één van de directieleden, dat bij de aansturing van haar eigen mensen ze tegen onder andere twee medewerkers aanliep die al 20 jaar hun koninkrijk hadden opgebouwd. Vanuit die informele machtspositie veroorloofden zij zich soms dominant en cynisch grappend gedrag naar anderen wat, incluis haarzelf als nieuwe manager, afstootte. Haar neiging was om deze twee mensen te vermijden en ze bleef wat negatief over hen denken. Er was meer afstand ontstaan door haar eigen gedachten en oordelen over hen.
Na de eerste trainingsdagen had ze de moed verzameld om met deze twee medewerkers apart in gesprek te gaan. Ze benoemden wat ze hun gedrag moeilijk vond, hoe dat kwam en wat haar oprechte verlangen was, waarbij ze ook haar kwetsbaarheid deelde: ‘ik ben ook zoekende in hoe ik jullie het beste kan benaderen en in jullie waarde kan laten’. De hemel ging een stukje open in hun contact en verborgen vijandigheid maakte plaats voor vriendelijkheid.
In het hierboven genoemde voorbeeld zie je dat teamspirit niet alleen een directieteam kan versterken, maar ook de onderliggende lagen en daarmee ook de organisatie als geheel. Stel je voor dat alle leiders, bestuursleden, Mt-leden meer vanuit spirit handelen en communiceren. De impact en spin-off van teamspirit van een bestuur, directieteam of managementteam voor de hele organisatie kan dan immens zijn.
“Teamspirit van het bestuur of de directie leidt tot organisatiespirit”
Waar kan teamspirit toe leiden?
Maatwerk-teamtrajecten die teamspirit activeren, kunnen leiden tot de volgende reacties die ik onlangs mocht ontvangen:
Wil jij met je team of organisatie ook een stap verder gaan dan reguliere teamcoachings en daadwerkelijk teamspirit activeren? Neem dan hier een kijkje:
https://martinthoolen.com/service/teamcoaching/
© 2026: Martin Thoolen
#teamspirit #teamcoaching #teambuilding #ego #soul #egosoulspirit #spirit #synchroniciteit #synchronicity #persoonlijkinspirerendleiderschap #persoonlijkleiderschap #leadership #leadershipdevelopment #personalleadership #spiritedpersonalleadership #leiderschap #spiritueelleiderschap #spiritedleadership #executivecoaching #leiderschap #leiderschapsontwikkeling #teamcoaching #collectiefleiderschap #professionalcoaching #coaching #businesscoaching #psychologyofselves #voicedialogue # ego #ziel #spirit #egozielspirit #egosoulspirit #awarenessatwork #martinthoolen
